یکشنبه - 10 خرداد 1405 - 31 می 2026
خلاصه خبر
اکونومیست در این مقاله به یکی از مهمترین تحولات نظامی قرن ۲۱ میپردازد: "شفافیت میدان نبرد" که بهواسطه پهپادها، ماهوارهها، حسگرها و هوش مصنوعی ایجاد شده است.
در جنگ اوکراین، پهپادها به حدی میدان نبرد را تحت نظارت قرار دادهاند که جابهجایی نیروها حتی در فواصل کوتاه نیز به عملیاتی پیچیده و بسیار خطرناک تبدیل شده است. بسیاری از سربازان ماهها در معرض رصد دائمی قرار میگیرند و حتی پس از بازگشت از جبهه با آثار روانی شدید زندگی میکنند.
در سوی دیگر، جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل نیز نمونه دیگری از جنگهای مدرن است؛ جایی که فناوریهای پیشرفته، ماهوارهها، پهپادها و شبکههای اطلاعاتی امکان شناسایی و هدفگیری دقیق را فراهم کردهاند.
میتوانید مقالات آموزشی در این حوزه را در صفحه تحلیل و معامله در بازارهای مالی بخوانید
برای عضویت در آکادمی دکتر رضا صدیقی کلیک کنید.
اما اکونومیست یک سؤال مهم مطرح میکند:
آیا فناوریهای جدید جنگ را برای قدرتهای بزرگ آسانتر کردهاند یا برعکس، باعث شدهاند این کشورها وارد جنگهایی شوند که پیروزی در آنها دشوارتر از گذشته است؟
به اعتقاد نویسنده، بسیاری از رهبران سیاسی با تصور یک پیروزی سریع وارد جنگ میشوند، اما فناوریهای مدرن دفاع را قدرتمندتر کرده و نتیجه اغلب به بنبستهای طولانی و پرهزینه ختم میشود.
همزمان آمارها نشان میدهد جهان در سال ۲۰۲۵ با ۶۵ درگیری فعال دولتی، بیشترین تعداد جنگها از زمان پایان جنگ جهانی دوم را تجربه کرده است.
تحلیل اقتصادی و تأثیر بر بازارهای مالی
این مقاله مستقیماً درباره اقتصاد نیست، اما پیامدهای اقتصادی آن بسیار مهم است.
۱. اقتصاد جنگی در حال گسترش است
افزایش تعداد درگیریها به معنای رشد بودجههای دفاعی در سراسر جهان است.
برندگان احتمالی:
- شرکتهای دفاعی
- صنایع هوافضا
- تولیدکنندگان پهپاد
- شرکتهای سایبری و امنیتی
- صنایع مرتبط با هوش مصنوعی نظامی
در سالهای اخیر بخش بزرگی از رشد برخی سهام دفاعی جهان ناشی از همین روند بوده است.
۲. ریسک ژئوپلیتیکی به یک متغیر دائمی تبدیل شده است
بازارها قبلاً جنگ را یک ریسک موقت میدانستند.
اما اکنون:
- جنگ اوکراین
- تنش ایران و آمریکا
- تایوان و چین
- خاورمیانه
نشان میدهد که ریسک ژئوپلیتیکی به بخشی دائمی از اقتصاد جهانی تبدیل شده است.
این موضوع معمولاً از طلا، دلار و صنایع دفاعی حمایت میکند.
۳. تورم ساختاری میتواند بالاتر بماند
افزایش هزینههای نظامی دولتها معمولاً باعث:
- رشد بدهی دولتها
- افزایش کسری بودجه
- فشار تورمی
میشود.
به همین دلیل بانکهای مرکزی ممکن است برای مدت طولانیتری نرخ بهره را بالا نگه دارند.
سناریوهای احتمالی برای بازار
سناریوی اول | گسترش درگیریهای جهانی
افزایش قیمت طلا
رشد صنایع دفاعی
فشار بر بازار سهام جهانی
افزایش نوسان در نفت و انرژی
تقویت دلار بهعنوان دارایی امن
سناریوی دوم | کاهش تنشها و توافقهای سیاسی
افت ریسک ژئوپلیتیکی
کاهش تقاضا برای داراییهای امن
حمایت از بازار سهام
بهبود تجارت جهانی
کاهش نوسانات انرژی
سناریوی سوم | جنگهای فرسایشی بدون برنده مشخص
این همان سناریویی است که اکونومیست بیشترین تمرکز را روی آن دارد.
ویژگیها:
- جنگ ادامه پیدا میکند
- هیچ طرفی پیروزی کامل کسب نمیکند
- هزینههای نظامی افزایش مییابد
- رشد اقتصادی جهان کاهش مییابد
- بازارها وارد دورهای از نااطمینانی مزمن میشوند
جمعبندی
پیام اصلی اکونومیست این است که فناوریهای جدید شاید جنگ را هوشمندتر کرده باشند، اما لزوماً آن را کوتاهتر یا آسانتر نکردهاند.
برعکس، پهپادها، ماهوارهها و سیستمهای نظارتی پیشرفته باعث شدهاند دفاع قدرتمندتر شود و بسیاری از جنگها به بنبستهای طولانی و پرهزینه تبدیل شوند.
منبع: اکونومیست
از نگاه اقتصادی، تداوم این روند میتواند به معنای افزایش هزینههای نظامی، رشد ریسک ژئوپلیتیکی، فشارهای تورمی و نوسانات بیشتر در بازارهای مالی جهانی باشد.
